Cẩm Nang Pháp Lý Về Quảng Cáo Thực Phẩm Bảo Vệ Sức Khỏe & Mỹ Phẩm

Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe và mỹ phẩm là hoạt động có nhiều yêu cầu pháp lý đặc thù mà doanh nghiệp cần lưu ý trong quá trình truyền thông và kinh doanh. Việc nắm vững các quy định pháp lý về quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe và mỹ phẩm từ nội dung quảng cáo, thông tin về sản phẩm, công dụng được phép thể hiện đến việc sử dụng hình ảnh, KOL/KOC trên các nền tảng số là yếu tố bắt buộc để kiểm soát và hạn chế tối đa rủi ro vi phạm, xử phạt.

Trong cẩm nang pháp lý này, MDVN sẽ tổng hợp những quy định quan trọng, các hành vi vi phạm thường gặp và mức xử phạt doanh nghiệp cần biết khi quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe và mỹ phẩm. Đồng thời, doanh nghiệp có thể tham khảo checklist rà soát nhanh để chủ động kiểm tra nội dung trước khi triển khai các chiến dịch quảng cáo.

I. Khung xử phạt chung đối với Doanh Nghiệp khi vi phạm pháp lý về quảng cáo

Doanh nghiệp cần lưu ý đặc biệt về nguyên tắc áp dụng mức phạt tiền: Các mức phạt tiền quy định trong chế tài xử phạt cơ bản là mức phạt áp dụng đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm, mức phạt tiền đối với tổ chức/doanh nghiệp bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân. 

II. Quy định nghĩa vụ nội dung và chế tài đối với quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe & mỹ phẩm

Ranh giới giữa quảng cáo mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và thuốc chữa bệnh rất mong manh. Tuân thủ chặt chẽ pháp lý về quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe và mỹ phẩm giúp doanh nghiệp tránh nguy cơ bị phạt hàng chục triệu đồng hoặc bị tước giấy phép lưu hành. Mỗi nhóm sản phẩm đặc thù đều có những quy định khắt khe riêng về nội dung hiển thị, câu từ khuyến cáo và ranh giới công dụng nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

1. Nhóm sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khỏe (TPBVSK)

Doanh nghiệp phải đảm bảo kiểm duyệt nội dung quảng cáo đáp ứng:

Bảng 1: Các nghĩa vụ bắt buộc khi quảng cáo Thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Tiêu chí	Nội dung bắt buộc tuân thủ
Thông tin bắt buộc	Phải chứa đầy đủ: Tên mỹ phẩm; Tính năng, công dụng; Tên, địa chỉ của tổ chức/cá nhân công bố sản phẩm; Các cảnh báo theo hiệp định quốc tế.Có cụm từ: “Thực phẩm bảo vệ sức khỏe”. Có câu khuyến cáo chuẩn: “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.”. (Nếu quảng cáo dưới 15 giây trên báo nói, báo hình thì không phải đọc nhưng bắt buộc phải thể hiện bằng chữ trong video/hình ảnh).
Nội dung quảng cáo	Phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung trước khi thực hiện.

Bảng 2: Khung chế tài xử phạt hành chính đối với Doanh nghiệp vi phạm

Mức phạt tiền	Hành vi vi phạm
Từ 10.000.000đ – 20.000.000đ	Đối với hành vi thiếu cụm từ bắt buộc “Thực phẩm bảo vệ sức khỏe”.
Từ 20.000.000đ – 30.000.000đ	Đối với hành vi thiếu tên sản phẩm, thông tin DN chịu trách nhiệm; thiếu công dụng, cảnh báo, hoặc câu khuyến cáo bắt buộc.
Từ 40.000.000đ – 60.000.000đ	Đối với lỗi nghiêm trọng khi quảng cáo có nội dung đăng tải, dẫn, trích dẫn hoặc nêu ý kiến người bệnh mô tả thực phẩm có tác dụng điều trị bệnh. (Đây là lỗi DN thường mắc phải khi duyệt kịch bản KOL/KOC review, livestream, chia sẻ trải nghiệm “khỏi bệnh”, “hết đau”).
Từ 60.000.000đ – 80.000.000đ	Quảng cáo khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung.
Hình thức xử phạt bổ sung (Rất nặng)Tước quyền sử dụng Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm từ 01 – 05 tháng Tước Giấy xác nhận nội dung quảng cáo từ 20 – 24 tháng	Quảng cáo TPBVSK nêu trên từ 02 lần trở lên trong thời hạn 06 tháng.

2. Nhóm sản phẩm Mỹ phẩm

Doanh nghiệp lưu ý các quy định cốt lõi để tránh việc nhầm lẫn công dụng khi quảng cáo mỹ phẩm:

Bảng 3: Các nghĩa vụ bắt buộc khi quảng cáo Mỹ phẩm

Tiêu chí	Nội dung bắt buộc tuân thủ
Thông tin bắt buộc	Phải chứa thông tin: Tên mỹ phẩm; Tính năng, công dụng; Tên, địa chỉ của tổ chức/cá nhân công bố sản phẩm; Các cảnh báo theo hiệp định quốc tế.
Nội dung quảng cáo	Phải phù hợp với bản chất, phân loại, tính năng và công dụng đã được công bố theo quy định pháp luật.
Ranh giới sản phẩm	Tuyệt đối không gây hiểu nhầm sản phẩm là thuốc.
Yếu tố y tế (Nghiêm cấm)	Không sử dụng hình ảnh/thông tin y tế: Nghiêm cấm sử dụng hình ảnh, trang phục, tên, thư tín, bài viết của đơn vị/cơ sở y tế, bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế để quảng cáo mỹ phẩm.

Bảng 4: Khung chế tài xử phạt hành chính đối với Doanh nghiệp

Mức phạt tiền	Hành vi vi phạm
Từ 20.000.000đ – 30.000.000đ	Không đọc/thể hiện rõ ràng các thông tin bắt buộc (tên, công dụng, cảnh báo) trên báo nói, báo hình.
Từ 30.000.000đ – 40.000.000đ	• Quảng cáo thiếu các thông tin bắt buộc.• Nội dung không phù hợp với hồ sơ công bố.• Sử dụng hình ảnh bác sĩ, dược sĩ, cơ sở y tế để quảng cáo mỹ phẩm.
Từ 60.000.000đ – 80.000.000đ	• Quảng cáo mỹ phẩm chưa được cấp số tiếp nhận Phiếu công bố hoặc Phiếu công bố hết hạn.• Quảng cáo có nội dung gây hiểu nhầm sản phẩm là thuốc hoặc không phù hợp với bản chất tính năng đã công bố.

III. Quản trị rủi ro khi Doanh Nghiệp Booking KOL/KOC và quảng cáo trên internet

Khi thực hiện chiến dịch marketing qua Facebook, TikTok, YouTube, livestream, hoặc thuê người có ảnh hưởng, Doanh nghiệp chịu trách nhiệm liên đới và cần kiểm soát chặt chẽ đối tác. 

1. Rủi ro từ phía KOL/KOC (Chế tài hành chính)

Doanh nghiệp cần biết các mức phạt này để ràng buộc điều khoản hợp đồng quảng cáo, bắt buộc KOL/KOC tuân thủ nhằm bảo vệ uy tín thương hiệu:

Bảng 5: Khung xử phạt vi phạm hành chính đối với KOL/KOC

Mức phạt	Hành vi vi phạm
Phạt từ 40.000.000đ – 60.000.000đ:	KOL/KOC không kiểm tra tài liệu liên quan đến sản phẩm, không xác minh độ tin cậy của bên quảng cáo.
Phạt từ 60.000.000đ – 80.000.000đ:	KOL/KOC không thực hiện thông báo rõ ràng về việc nội dung này là quảng cáo, tài trợ, hợp tác thương mại ngay trước và trong khi thực hiện video/livestream.
Phạt từ 80.000.000đ – 100.000.000đ:	KOL/KOC chưa sử dụng hoặc chưa hiểu rõ về sản phẩm mà đã tiến hành giới thiệu, review sản phẩm.

2. Trách nhiệm trực tiếp của Doanh nghiệp trên môi trường số

Khi vận hành quảng cáo trực tuyến, doanh nghiệp bị phạt tiền với các khung sau nếu vi phạm:

Bảng 6: Trách nhiệm và mức phạt của Doanh nghiệp trên internet

Mức phạt / Thời hạn	Hành vi vi phạm / Yêu cầu
Phạt tiền từ 40.000.000đ – 60.000.000đ:	Không có dấu hiệu nhận diện rõ ràng (chữ viết, ký hiệu…) để phân biệt nội dung quảng cáo với nội dung thông thường; Đối với quảng cáo không ở vùng cố định (pop-up, banner che khuất giao diện) mà không có tính năng/biểu tượng cho phép người dùng tắt quảng cáo trong vòng tối đa 05 giây.
Phạt tiền từ 80.000.000đ – 100.000.000đ:	Đặt sản phẩm quảng cáo của DN vào trong hoặc bên cạnh các nội dung, tài khoản, kênh mạng xã hội, trang cộng đồng vi phạm pháp luật hoặc đã được cơ quan nhà nước công khai thông báo vi phạm pháp luật.
Thời hạn gỡ bỏ:	Khi có yêu cầu ngăn chặn, gỡ bỏ quảng cáo vi phạm pháp luật từ cơ quan thẩm quyền, DN bắt buộc phải thực hiện phối hợp gỡ bỏ chậm nhất trong vòng 24 giờ. Nếu không thực hiện đúng thời hạn sẽ bị phạt tiền từ 100.000.000đ – 120.000.000đ.

IV. Các hành vi cấm khác trong Marketing Doanh Nghiệp cần tránh

Bên cạnh các quy định đặc thù, doanh nghiệp thường dễ mắc phải các lỗi dùng từ ngữ mang tính phóng đại hoặc so sánh trực tiếp khi cạnh tranh trên thị trường.

Hành vi vi phạm	Mức phạt
Sử dụng từ ngữ độc quyền khi chưa chứng minh:	Phạt tiền từ 20.000.000đ – 40.000.000đ nếu sử dụng các từ ngữ như “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh.
Quảng cáo gây nhầm lẫn hoặc so sánh trực tiếp:	Phạt tiền từ 40.000.000đ – 80.000.000đ đối với hành vi quảng cáo không đúng hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, chất lượng, giá cả sản phẩm. Phạt từ 80.000.000đ – 120.000.000đ đối với hành vi so sánh sản phẩm của mình với sản phẩm cùng loại của DN khác mà không có tài liệu chứng minh.

V. Checklist áp dụng nhanh pháp lý quảng cáo cho doanh nghiệp

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối trước khi phê duyệt bất kỳ chiến dịch truyền thông nào, bộ phận phê duyệt của doanh nghiệp cần rà soát theo checklist chuyên sâu sau đây:

1. Đối với sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ

• Đã hiển thị rõ ràng cụm từ “Thực phẩm bảo vệ sức khỏe” chưa? 
• Có đầy đủ Tên sản phẩm, Tên & Địa chỉ đơn vị chịu trách nhiệm chưa? 
• Các công dụng đưa vào kịch bản/hình ảnh có đúng 100% so với hồ sơ công bố không? 
• Đã chèn câu khuyến cáo: “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh” chưa? 
• Bộ từ khóa của KOL/KOC có bị dính các từ cấm như: điều trị, chữa bệnh, khỏi bệnh, hết đau, chữa khỏi không? Có dùng hình ảnh/feedback của bệnh nhân kể về việc điều trị không? 
• Sản phẩm đã được cơ quan thẩm quyền xác nhận nội dung quảng cáo chưa? 

2. Đối với sản phẩm Mỹ phẩm 

• Đã thể hiện đầy đủ Tên mỹ phẩm, tính năng, công dụng, tên và địa chỉ tổ chức công bố chưa? 
• Nội dung, hình ảnh và claim có đảm bảo người tiêu dùng không hiểu nhầm mỹ phẩm là thuốc không? 
• Có sử dụng hình ảnh, tên tuổi, thư tín của bác sĩ, dược sĩ hay danh nghĩa cơ sở y tế nào trong bài đăng/video không? (Nếu có phải loại bỏ ngay). 

3.  Đối với việc hợp tác với KOL/KOC 

• Trong hợp đồng có điều khoản bắt buộc KOL/KOC phải gắn thẻ/thông báo rõ ràng đây là nội dung quảng cáo/tài trợ không? 
• KOL/KOC đã thực sự nhận, sử dụng sản phẩm và hiểu rõ sản phẩm chưa?
• Doanh nghiệp đã cung cấp đầy đủ các tài liệu pháp lý hợp lệ của sản phẩm cho KOL/KOC để họ kiểm tra theo nghĩa vụ của họ chưa? 
• Doanh nghiệp đã kiểm tra danh sách các kênh, tài khoản của KOL/KOC có đang nằm trong danh sách vi phạm pháp luật do cơ quan nhà nước công bố hay không trước khi ký kết hợp đồng booking? 

Kết luận

Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe và quảng cáo mỹ phẩm đòi hỏi doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ từ hồ sơ sản phẩm, nội dung, hình ảnh, công dụng đến cách thức truyền tải trên các nền tảng số. Đặc biệt, khi hợp tác với KOL/KOC, doanh nghiệp cần kiểm duyệt kịch bản, nội dung review và quy định rõ trách nhiệm của các bên để hạn chế nguy cơ vi phạm và phát sinh các khoản phạt không đáng có.

Chủ động rà soát pháp lý quảng cáo trước khi triển khai chiến dịch không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định mà còn góp phần bảo vệ uy tín và hình ảnh thương hiệu. Nếu doanh nghiệp cần tư vấn, rà soát nội dung quảng cáo hoặc giải quyết các vấn đề pháp lý liên quan đến hoạt động KOL/KOC, MDVN sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát rủi ro pháp lý toàn diện.